سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

85

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

بيعت كردند . ( 1 ) و نيز ابن جرير از قول ابو بشير عابدى روايت كرده است كه على ( ع ) به ايشان فرمود : « نيازى نيست كه شما مرا به خلافت برگزينيد ، هر كس را شما انتخاب كنيد ، من راضيم ، شما انتخاب كنيد ! » همهء آنها گفتند : ما جز تو كسى را اختيار نمىكنيم ، بدين جهت على ( ع ) وارد محوطهء بنى عمرو بن مبذول شد و در را بست ، مردم از جمله طلحه و زبير آمدند و اطراف آن حضرت را گرفتند و گفتند : دستت را باز كن ، اول طلحه و بعد از او زبير بيعت كردند ، حبيب بن ذويب نگاهى به دست طلحه كرد و گفت : اين كار سامان نمىپذيرد ، سپس امير المؤمنين به مسجد رفت و مردم با وى بيعت كردند . ( 2 ) ابن جرير مىگويد : مردم نزد سعد بن ابى وقاص آمدند و گفتند : بيعت كن ! گفت : مردم بيعت كنند ، بعد من بيعت مىكنم ، مالك اشتر نخعى گفت : مرا بگذاريد تا گردن او را بزنم ، على ( ع ) فرمود : « اى مالك او را به حال خود واگذار ، كه من تو را نسبت به كوچك و بزرگ بدخو نمىپسندم ! » . ( 3 ) ابن جرير مىگويد : وقتى كه مردم با على ( ع ) بيعت كردند ، طلحه و زبير تعلّل كردند ، مالك اشتر شمشيرش را كشيد و گفت : بيعت مىكنيد يا گردنتان را بزنم ، طلحه گفت : چاره‌اى نيست هر دو بيعت كردند و به على ( ع ) گفتند : ما را بر امارت بصره و كوفه بگمار ! فرمود : « شما نزد من مىمانيد و از شما استفاده خواهيم كرد » . ( 4 ) زهرى گويد : نقل كردند كه على ( ع ) به آن دو نفر گفت : « اگر مايليد با من بيعت كنيد و اگر دوست داريد من با شما بيعت مىكنم » گفتند : نه ما با تو بيعت مىكنيم ، با وجود اين بعدها گفتند : ما از ترس جانمان بيعت كرديم چون مىدانستيم كه نمىتوان از او خواست با ما بيعت كند . ( 5 ) ابن جرير مىگويد : از جمله كسانى كه از بيعت على ( ع ) سرباززدند : حسّان ثابت ، ابو سعيد خدرى ، نعمان بن بشير و رافع بن خديج بود و در مورد زيد بن ثابت و محمد بن مسلمه اختلاف نظر است . ( 6 ) غير ابن جرير ، ديگران گفته‌اند : قدامة بن مظعون ، عبد اللّه بن سلام ، مغيرة بن شعبه ، عبد اللّه بن عمر ، سعد ، صهيب ، زيد بن ثابت ، اسامة بن زيد و كعب بن مالك با على ( ع ) بيعت نكردند و گروهى به شام فرار كردند كه به اينها عثمانيه مىگويند .